Адкрый для сябе скарбы нацыянальнай літаратуры

Да 90-годдзя з Дня нараджэння Чынгіза Айтматава

Aitmatov

 

Ч. Айтматаў. Фота В. Быкава (1960-я) 

12 снежня 2018 года спаўняецца 90 год з Дня нараджэння Чынгіза Айтматава. Творы гэтага выдатнага кіргізскага пісьменніка, раманіста, сцэнарыста і перакладчыка трывала ўвайшлі ў залаты фонд сусветнай літаратуры. На іх вырасла не адно пакаленне чытачоў. Паэт Сяргей Законнікаў адзначаў, што нават пішучы па-руску Айтматаў у сваёй прозе глыбока выявіў сутнасць кіргізскага народа, яго надзеі і памкненні, і што яго рэалізм быў не савецкім, а народным.

З творчасцю Чынгіза Айтматава беларусы могуць пазнаёміцца дзякуючы перакладам Міхася Стральцова, Сяргея Міхальчука і іншых перакладчыкаў. На беларускай мове выйшлі кнігі “Джаміля”, “Бывай, Гульсары”, “Першы настаўнік” і “Буранны паўстанак”.

Чынгіза Айтматава звязвалі сяброўскія і творчыя сувязі з беларускімі пісьменнікамі Васілём Быкавым, Рыгорам Барадуліным, Генадзем Бураўкіным, Аляксеем Пысіным і Сяргеем Законнікавым. Асабліва блізкімі былі адносіны з Васілём Быкавым, пісьменнікі актыўна перапісваліся, рэгулярна абменьваліся думкамі і віншаваннямі.

Да юбілейнай даты Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры падрыхтаваў віртуальную выставу прадметаў з уласных фондаў. Вашай увазе – лісты пісьменніка, яго кнігі, газетнае інтэрв’ю і фотаздымак Чынгіза Айтматава.

У фондах Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры захоўваюцца два лісты Чынгіза Айтматава да Васіля Быкава пачатку 1970-х гадоў. У гэтых лістах кіргізскі пісьменнік выказвае захапленне творамі Быкава “Сотнікаў” і “Абеліск”, разважае наконт літаратурнай крытыкі, дае некаторыя парады.

Фотаздымак Чынгіза Айтматава таксама патрапіў у музей ад Васіля Быкава. На ім – яшчэ малады саракагадовы Чынгіз Айтматаў. Здымак зрабіў сам Васіль Уладзіміравіч. На адвароце можна пабачыць надпіс “Ч.Айтматов”, зроблены рукой Быкава.

У фондах захоўваюцца некаторыя кнігі Чынгіза Айтматава. Кніга “Прощай, Гульсары” (на рускай мове) патрапіла ў музей разам з бібліятэкай Кандрата Крапівы. Кніга ”Говоря откровенно: Заметки писателей о межнациональных отношениях” утрымлівае артыкулы Чынгіза Айтматава, Васіля Быкава, Дзмітрыя Ліхачова, Алжаса Сулейменава і іншых пісьменнікаў. Яна з’яўляецца яшчэ адным сведчаннем блізкай духоўнай сувязі паміж Быкавым і Айтматавым. Экзэмпляр кнігі экспаніруецца ў філіяле “Музей-дача Васіля Быкава” у Ждановічах.

Чынгіз Айтматаў некалькі разоў даваў інтэрв’ю беларускім выданням. У фондах музея была знойдзена газета “Звязда” ад 3 красавіка 1988 года з чарговым інтэрв’ю пісьменніка. Часы перабудовы дазволілі яму казаць максімальна шчыра і адкрыта.

Выявы гэтых прадметаў вы можаце пабачыць у нашай віртуальнай выставе.

Грыб А.В., вядучы метадыст



KP_010735_801_1

 

Канверт да ліста (1972)

KP_010735_800_A

 

Канверт да ліста (1970)

KP_010735_800_B

Ліст Ч. Айтматава да В. Быкава (1970)

KP_010735_801_2

Ліст Ч. Айтматава да В. Быкава (1972)

KP_022899_04

Газета «Звязда» з інтэрв’ю Ч. Айтматава (1988)

ND_004828

Кніга «Говоря откровенно» (1989)

KP_035991_A

Кніга «Прощай, Гульсары» (1967)

Апошнія навіны